[size=14]DEBIAN[/size]


Belki de Özgür Yazılım Hareketi'nin en saf öğelerinden biri olan Debian GNU/Linux (Linki Görebilmek için Üye Olunuz veya üye iseniz Giriş Yapınız), 1993'de Ian Murdock tarafından ticari olmayan bir proje olarak başlatılmıştır -ve hala da öyledir. Dünyanın her yanından binlerce geliştiricinin katkıları ve kaliteli proje yönetimi ile oluşturulmaktadır.

Debian'ın kullanıcı karşısına 3 ana kol ile çıkmaktadır: "kararlı", "test" ve "kararsız". Bir paketin yeni bir versiyonu çıktığında, ilk önce "kararsız (unstable)" deposu altına alınır. Sonra daha derinlemesine ve uzun süreli testlerden geçirilmesi için "test (testing)" deposuna alınır. Eğer paket ayrıntılı test aşamasından geçecek kararlılıkta ve uyumda olduğuna karar verildiğinde "kararlı (stable)" deposuna alınır. Bunun sonucu olarak Debian'ın stable deposu çok yüksek kararlılıkta ve uyumda çalışan bir dağıtım sunar. Stable deposundaki yazılımlar görev kritik uygulamalar ve sunucular için harika bir alternatifse de genellikle yazılımların çok eski versiyonlarından oluştuğu için son kullanıcılar tarafından tercih edilmezler. Son kullanıcılar yazılımlarını daha çok testing ve unstable depolarından temin etmeyi tercih ederler.

Debian'ın ününün bir diğer nedeni ise DEB paket yöneticisi ve bu paket yöneticisi üzerindeki apt yazılımıdır. apt ile Internet üzerindeki depolardan istediğiniz bir uygulamanın tüm bağımlılıkları ile beraber sisteminize kurulmasını sağlamanız son derece kolaydır. Ayrıca Debian'ın tüm güncellemeleri de apt tarafından gerçekleştirilebilir. Debian'ın depolarında yer vermediği (bunlar gerçekten çok az sayıdadır) yazılımlara da apt yardımı ile un-offical depolardan sahip olabilirsiniz.

(+)
    %100 özgür, çok iyi hata takip sistemi ve topluluk çözümleri, stable sürümü çok iyi test edilmiş ve neredeyse %100 güvenli, apt yardımıyla çok kolay program kurma.
(-)
    Grafiksiz kurulum arabirimi (bu belge yazıldığı sırada grafik kurulum programı test aşamasındaydı), güncel olmayan kararlı sürüm, yetersiz konfigürasyon araçları.
(PYS)
    DEB
(Internet)
    Bir çok ülkedeki yansıları ile yüksek erişilebilirlikte.




Çoğu insana Red Hat (Linki Görebilmek için Üye Olunuz veya üye iseniz Giriş Yapınız), Linux'u, Linux da Red Hat'ı çağrıştırır. Bunu en büyük sebebi Red Hat'ın dünya çapında en tanınmış Linux firmalarından birisi olmasıdır. Red Hat Inc., 1995de Bob Young ve Marc Ewing tarafından kurulmuştur. Yakın zamana dek kâr amacı gütmeyen şirket, özellikle sağladığı teknik destek ve Red Hat Enterprise ürünleriyle bu tavrını değiştirmiştir. Red Hat Linux 9, Red Hat Linux ürün zincirinin son halkasıdır, 2003 yılına gelindiğinde Fedora Core sürümü onun yerini almıştır. Red Hat tarafından resmi olarak desteklense de, Fedora (Linki Görebilmek için Üye Olunuz veya üye iseniz Giriş Yapınız) özgür yazılım geliştiricilerinin katılımıyla varlığını sürdürmektedir, ve aynı zamanada Red Hat Enterprise Linux ürünü için bir test ortamı görevi görmektedir.

Red Hat Linux ve dolayısıyla Fedora Core'u özel yapan şey kararlı ve bilinen paketlerin, sağlam bilgi ile biraraya getirilmesidir. Paketler güncel değildir; güvenlik güncellemeleri dışında, yeni bir beta versiyon çıktığında paket versiyonları dondurulmaktadır. Sonuç, iyi test edilmiş, nispeten kararlı bir Linux dağıtımıdır. Bug rapor etme ve beta programlar kullanıcılara açıktır ve çok sayıda e-posta listesi bulunmaktadır. Bu özellikleriyle Red Hat Linux, dünya çapındaki sunucuların bir çoğunda tercih edilmektedir. Ayrıca RPM paket yöneticisi, Red Hat'ın Linux'a katkılarından birisidir ve Fedora da dağıtımların en çok tercih ettikleri paket yöneticisi olan RPM üzerine inşa edilmiştir.

Fedora, Red Hat'ın enterprise olmasının ardından fork eden devamı niteliğindeki bir dağıtım olarak özgür yazılım camiası tarafından desteklenmekte ve gelişimine devam etmektedir. Red Hat'ın eski sürümlerine nazaran daha unstable ve yeniliğe açık bir profil sergilemekte ve son kullanıcılara Red Hat'ın eski haline nazaran daha fazla hitap etme gayreti içerisindedir.

(+)
    Geniş kullanım alanı, iyi topluluk desteği, yenilikler, yetersiz olmayan yapılandırma araçları, yılların deneyimini miras almış olan kararlı altyapı.
(-)
    Nispeten kararsız, hatalarla karşılaşma olasılığı nispeten yüksek, CD tabanlı dağıtım.
(PYS)
    RPM
(Internet)
    Bir çok ülkedeki yansıları ile yüksek erişilebilirlikte.



Gentoo Linux (Linki Görebilmek için Üye Olunuz veya üye iseniz Giriş Yapınız), eski bir Stampede Linux ve FreeBSD geliştiricisi olan Daniel Robbins tarafından yaratılmıştır. FreeBSD'de bulunan otomatik kurulum sistemi "ports"dan esinlenilerek, Gentoo altında "portage" oluşturulmuştur. Bu konuda detaylı bilgi Daniel Robbins'in Linki Görebilmek için Üye Olunuz veya üye iseniz Giriş Yapınız "Making the Distribution" isimli yazısında bulunabilir. Gentoo'nun ilk kararlı sürümü 2002 Mart'ında çıkarılmıştır.

Gentoo Linux, kaynak kod temelli bir dağıtımdır. Kurulum ortamları, önceden derlenmiş paketler sunsa da, Gentoo'nun dayanağı, kullanıcının kaynak kodundan derleme ve kurulum yapmasıdır. Bunun en önemli avantajı, kullanıYasak kelime yazılımların, kullanıcının bilgisayarının mimarisine göre optimize ediliyor olmasıdır. Ayrıca, kullanıYasak kelime yazılımların üst versiyonlarına güncellenmesi tek bir komutla sağlanacak kadar kolaydır. Çoğu Gentoo kullanıcısı için, yazılımların tamamen güncel olması, hatta bazen saatler içinde güncellenmesi büyük bir kolaylıktır. Diğer taraftan, Gentoo'nun kurulması ve tamamen işlevsel, en yeni grafik arabirimlerine sahip bir dağıtım haline getirilmesi, programlar kaynak koddan derlendiğinden uzun bir süreçtir; hızlı bir işlemciye sahip bir bilgisayar için bile birkaç gün sürebilmektedir.

(+)
    Yazılım paketlerinin sorunsuz kurulumu, çok güncel olması, çok iyi dokumantasyon, kullanıcının ihtiyaçlarına göre şekillendirilebilirlik, çok iyi komunite desteği.
(-)
    Uzun süren sistem kurulumu ve güncellemeler, konfigürasyon aracı yetersizliği, kurulumun zor olması, daha çok linux'u iyi bilen ya da araştırmaktan yorulmayacak kullanıcılara hitap ediyor olması, hızlı Internet erişimi gerektirmesi.
(PYS)
    ebuild'ler ile portage yazılımları aracılığı ile kaynak koddan derleme.
(Internet)
    Bir çok ülkedeki yansıları ile yüksek erişilebilirlikte




1998 Temmuz'unda ilk sürümü çıkan, Gaël Duval tarafından başlatıYasak kelime Mandrakelinux projesi (Linki Görebilmek için Üye Olunuz veya üye iseniz Giriş Yapınız), günümüzde ciddi bir popülariteye sahiptir. Geliştiriciler, Red Hat dağıtımından yola çıkmış, varsayıYasak kelime masaüstünü KDE'ye çevirmiş, kullanımı çok kolay bir kurulum ekleyerek "Linux'un kurulumu zordur" düşüncesini bertaraf etmişlerdir. Mandrake'nin donanım tanıma ve disk bölümleme araçları, çoğu kişi tarafından piyasanın en iyisi olarak görülmekte, ve bu nedenle birçok kullanıcı, diğer dağıtımlardan çok Mandrake'ye yönelmektedir.

Mandrakelinux, özellikle Linux'a yeni başlayan, ya da alternatif bir işletim sistemi denemek isteyen ev kullanıcıları arasında oldukça popülerdir. Mandrake, tamamen özgür ve şeffaf bir geliştirme ortamı sunmaktadır. Günlük olarak güncellenen "cooker" depolarında yazılımların güncel paketleri bulmak mümkündür.

Mandrake yüksek oranda güncel bir Linux dağıtımıdır. Bunun ters bir etkisi olarak, kullanıcılar diğer dağıtımlara nazaran daha fazla hata ile karşılaşabilmekte, sistemin kararlılık oranı da diğer dağıtımlara göre daha düşük olabilmektedir. Çoğu kullanıcı, en son sürüm programları kullanmak adına, bazı olası program kilitlenmelerini, ve ufak hataları kendi masaüstü sistemlerinde kabul etmektedirler.

(+)
    Kullanıcı dostu kurulum arayüzü, grafik destekli ve başarılı konfigürasyon araçları, çok büyük topluluk desteği, kullanıcı dostu masaüstü görünümü, grafik açıdan etkileyici arayüz, yazılımlara son kullanıcı ihtiyaçları ön planda tutularak yapıYasak kelime yamalar.
(-)
    Sürümlerinde bolca hata ile karşılaşılabilmesi, sürümlerin önce MandrakeClub üyelerine sunulması, yazılımlara çok fazla test edilmeden yapıYasak kelime yamalar.
(PYS)
    RPM
(Internet)
    Yeni sürüm çıktıktan hemen sonra FTP kurulumuna sunuluyor, birkaç hafta içinde ISO'ları sunuluyor.




Almanya'da Klaus Knopper tarafından geliştirilen ve Debian tabanlı olan Knoppix'in, özellikle otomatik donanım tanıma konusunda çıtayı yükseğe çektiğini söylemek yanlış olmaz. Rahat açılışı, sunduğu yazılımların çeşitliliği, on-the-fly sıkıştırma tekniği ve sabit dist üzerine kurulum yapabilmesi özellikleri Knoppix'i bir Linux dağıtımı olmanın ötesinde vazgeçilmez bir araç haline getirmiştir. Bir kurtarma diski olarak, Linux'u daha görmemiş olanlara sunmak amacıyla, ya da satın almadan önce bir bilgisayarı denemek amacıyla kullanılabilmektedir. Bunların dışında, günlük işleri görmek amacıyla kullanılabilecek bir Linux dağıtımıdır.

Knoppix'in yeni sürümleri, ortalama 2-6 hafta aralıklarla sunulmaktadır. Yeni sürümlerde, hatalardan arındırılmış yazılımlar ve Debian'ın "kararsız" deposundaki son yazılımlar bulunmaktadır.

Knoppix (Linki Görebilmek için Üye Olunuz veya üye iseniz Giriş Yapınız), Linux medyası tarafından da yakından takip edilmektedir. Klaus Knopper'la yapılmış bir roöportaj'a Linki Görebilmek için Üye Olunuz veya üye iseniz Giriş Yapınız adresinden ulaşabilirsiniz. Ayrıca Knoppix hakkında daha fazla bilgiye ulaşmak için, Knoppix-the Great Linux Advocate (Linki Görebilmek için Üye Olunuz veya üye iseniz Giriş Yapınız) ve Knoppix 3.4 Has Landed (Linki Görebilmek için Üye Olunuz veya üye iseniz Giriş Yapınız) yazılarına linklerden ulaşabilirsiniz.

(+)
    Çok iyi donanım tanıma, sabit disk kurulumu olmadan CD'den çalışması ve sabit disklere özellikle istenmediği taktirde dokunmaması, sistem kurtarma aracı olarak kullanılabilmesi.
(-)
    Sadece CD'den çalıştığı takdirde hızda ve performansda azalma.
(PYS)
    DEB
(Internet)
    Bir çok ülkedeki yansıları ile yüksek erişilebilirlikte..



Slackware Linux Linki Görebilmek için Üye Olunuz veya üye iseniz Giriş Yapınız Patrick Volkerding tarafından 1992 de yaratılmış olan en eski Linux dağıtımıdır. Grafiksel konfigürasyon araçları ve basit arayüzler sunmaktan ziyade, sizin Linux'a aşina olmanızı bekleyen bir yapıya sahiptir. Diğer dağıtımlar geliştirmesi zor fakat kullanması kolay arayüzler sunarken, Slackware'de her şeyi konfigürasyon dosyalarına bizzat el atarak halletmeniz gerekir. Bundan dolayı Slackware kullanmayı düşünen acemiler Linux öğrenmek için zaman harcamaya hazır olmalıdırlar.

Bununla birlikte, Slackware'in bir çok kullanıcı üzerinde karşı konulmaz bir büyüsü vardır. Yüksek düzeyde kararlı ve güvenli bir yapısı vardır - sunucu olarak kullanmaya son derece uygundur. Deneyimli Linux yöneticileri onu, dağıtım üreticilerinin çeşitli yamaları ve eklentilerinin azlığından dolayı hatasız ve kararlı bulurlar. Yeni versiyonlarının dağıtım sıklığı düşüktür (yaklaşık yılda bir kez ), ancak güncel paketleri her zaman bulunabilmektedir. Slackware, Linux ile ilgili derinlemesine bilgi sahibi olmak isteyenler için ideal bir dağıtımdır.

(+)
    Yüksek kararlılık, daha az hata, UNIX prensiplerine sıkı bağlılık.
(-)
    Neredeyse hiç konfigürasyon aracı olmaması, yeni kullanıcılar için zor kurulum.
(PYS)
    TGZ
(Internet)
    Bir çok ülkedeki yansıları ile yüksek erişilebilirlikte..



use (Linki Görebilmek için Üye Olunuz veya üye iseniz Giriş Yapınız) hem sunucu hem de masaüstüne odaklanmış Almanya merkezli bir dağıtımdır. SuSe tarafından üretilen, kurulum aracı ve YaST adındaki konfigürasyon aracı son derece başarılı ve saygın ürünlerdir. Kutulu ürünle birlikte gelen kılavuz ve kitaplar defalarca eksiksizliğini kanıtlamıştır. Ayrıca dağıtım Avrupa ve Kuzey Amerika'da sağlam bir Pazar payına sahiptir, ancak Asya ve dünyanın diğer bölgelerinde pazarlanmamaktadır. SuSe 2003 yılının sonlarında Novell tarafından satın alınmıştır.

SuSE'nin gelişimi tamamen kapalı kapılar arkasında yapılmaktadır ve kamuya açık test sürümleri sunulmamaktadır. Şirket prensip olarak dağıtımın her versiyonun kutulu olarak piyasaya sürmekte ve 1-2 ay sonra da ücretsiz indirmeye açmaktadır. Önceleri SuSe indirilebilir ve CD'ye yazılabilir ISO dosyaları sağlamazken, 9.1 versiyonundan bu yana kişisel sürümün ISO imajlarını resmi sürümün piyasaya çıkmasından yaklaşık 2 ay sonra FTP sunucularından erişilebilir şekilde dağıtmaya başladı. Profesyonel sürüm ise resmi sürümün yayınlanmasından 1-2 kadar sonra FTP üzerinden kurulabiliyor.

(+)
    Detaylara profesyonel yaklaşım, çok güçlü konfigürasyon araçları, kararlı duruş.
(-)
    Yalnızca satıcıların bulunduğu ülkelerde satılıyor.
(PYS)
    RPM
(Internet)
    Bir çok ülkedeki yansıları ile yeni sürümünün duyurulmasından yaklaşık 2 ay sonra yüksek erişilebilirlikte..

bunların hiç biri xp nin yani windowsun açtıgı programları açabiliyormu evetse hangisi

okudum okudum ama anlamadım gıttı